Παίζοντας με τους τυφώνες

1ο βήμα: Η δομή ενός τυφώνα

Ένας τυφώνας αποτελείται από τρία μέρη:

Το μάτι (eye)

Στο μάτι που βρίσκεται στο κέντρο οι άνεμοι είναι ασθενείς, συγκριτικά με τη γύρω περιοχή, ενώ ο ουρανός είναι σχεδόν αίθριος. Η διάμετρος του ματιού μπορεί να φτάσει έως και τα 50km-65km αν και σε ακραίες περιπτώσεις μπορεί να είναι πολύ μικρό, της τάξης κάποιων km έως και πολύ μεγάλο, σε διάμετρο εκατοντάδων km. Παρ’ ότι οι άνεμοι είναι ασθενείς και ο καιρός ανέφελος, οι θάλασσες είναι εξαιρετικά βίαιες εξαιτίας των πολύ χαμηλών ατμοσφαιρικών πιέσεων που επικρατούν.

Παρ΄ ότι ένας ώριμος τροπικός κυκλώνας έχει σχεδόν κυκλικό σχήμα, το μάτι αυτού δεν είναι απαραίτητα στρογγυλό, αλλά μπορεί να ποικίλλει από ορθογώνιο ως και τριγωνικό, τετράγωνο ή και
πολύγωνο. Υπάρχουν περιπτώσεις, που μέσα στο μάτι αναπτύσσονται μεσοκυκλώνες, ικανοί να προκαλέσουν πολύ ισχυρούς ανέμους και καταιγίδες.

Το τείχος που περικλείει το μάτι (eyewall)

Το μάτι περιβάλλεται από ένα τείχος, που αποκαλείται eyewall. Πρόκειται για την πιο βίαιη περιοχή, καθώς εδώ απαντώνται οι πιο ακραίες καταιγίδες και οι ισχυρότεροι άνεμοι.

Το σχήμα του eyewall μοιάζει με αυτό των κερκίδων ενός σταδίου, καθώς γύρω από την κενή περιοχή του ματιού ορθώνονται νέφη, τα οποία φτάνουν στα μέγιστα υψόμετρα, συχνά ως τα όρια  της τροπόσφαιρας- στρατόσφαιρας. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται “Stadium effect”.

Οι μεγαλύτερες καταστροφές συμβαίνουν όταν το eyewall προσεγγίζει τη στεριά και εκδηλώνονται οι καταιγίδες.

Τα εξωτερικά σπειροειδή συστήματα καταιγίδων (spiral rainbands)

Γύρω από το eyewall βρίσκεται η εξωτερική περιοχή του τυφώνα. Αποτελείται από λωρίδες καταιγίδων, τα λεγόμενα «rainbands», οι οποίες είναι αρκετά ισχυρές και μέσα σ' αυτές εκδηλώνονται και ανεμοστρόβιλοι. Οι λωρίδες αυτές περιστρέφονται αριστερόστροφα. Μεταξύ τους, αυτές οι λωρίδες μπορεί να εμφανίζουν κενά, στα οποία ο καιρός ενδεχομένως να είναι καλύτερος, χωρίς να εκδηλώνονται φαινόμενα.

Αν μπορούσαμε να διασχίσουμε απ’ άκρη σ' άκρη έναν κυκλώνα, κάτι το οποίο κάνουν τα ειδικά αεροπλάνα έρευνας, θα μπορούσαμε να παρατηρήσουμε το εξής: καταιγίδες με ισχυρούς ανέμους και πιθανώς ανεμοστρόβιλους, μετά πιο βελτιωμένο καιρό με λιγότερο ισχυρούς ανέμους, νέο γύρο πιο ισχυρών καταιγίδων και πλησιάζοντας προς την κεντρική περιοχή, ανέμους και κατακρημνίσματα ακραίας μορφής στην περιοχή του eyewall. Κινούμενοι προς μάτι ο καιρός είναι πιο ήρεμος, πιθανότατα πλήρως αίθριος και με ασθενείς ανέμους. Βγαίνοντας από το μάτι και πηγαίνοντας προς την άλλη πλευρά θα συναντήσουμε τα παραπάνω με αντίθετη σειρά.

2ο βήμα: Οι 5 κατηγορίες των τυφώνων

Ανάλογα με την ταχύτητα των ανέμων, οι τυφώνες κατηγοριοποιούνται σε 5 κατηγορίες. Η ισχύς τους αυξάνεται κατά τέσσερις φορές κάθε φορά που ανεβαίνουν κατηγορία.

Κατηγορία 1 ταχύτητες ανέμων ≥117,5 km/h, δηλαδή τουλάχιστον 12 Μποφόρ (ασθενέστερη μορφή τυφώνα)

Κατηγορία 2 ταχύτητες ανέμων ≥ 153 km/h 

Κατηγορία 3 ταχύτητες ανέμων ≥178 km/h 

Κατηγορία 4 ταχύτητες ανέμων ≥ 210 km/h

Κατηγορία 5 ταχύτητες ανέμων ≥250 km/h (ανώτερη κατηγορία)

Δεν είναι μόνο η ταχύτητα του ανέμου αυτή, που οδηγεί σε καταστροφές. Μεγάλο ρόλο παίζει και η ταχύτητα με την οποία κινείται το σύστημα. Εάν είναι βραδέως κινούμενο, παραμένει για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα πάνω από μια περιοχή, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Άλλες αιτίες καταστροφής αποτελούν το μέγεθος του τυφώνα, οι πλημμύρες που προκαλούνται από τη βροχόπτωση, το πόσο ευπαθής είναι η τοπογραφία της πληγείσας περιοχής και τέλος η παλίρροια της θάλασσας. Αν τα νερά στις ακτές είναι ανεβασμένα, οι πλημμύρες μπορεί να είναι πλήρως καταστροφικές.

3ο βήμα: Δείτε το παρακάτω βίντεο για τους τυφώνες

Για να δούμε, τι μάθαμε για τους τυφώνες; Πατήστε τον τίτλο για να κάνετε την άσκηση!