ΠΑΡΑΤΑΚΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΟΙ ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

Είδη: παρατακτικοί και υποτακτικοί σύνδεσμοι

Ορισμός - Λειτουργία - Χρήση - Είδη

Οι σύνδεσμοι είναι άκλιτες λέξεις που συνδέουν μεταξύ τους λέξεις και προτάσεις, π.χ. Ο γιατρός δέχεται τη Δευτέρα και την Τετάρτη. Είναι δύο ειδών:

α)Οι παρατακτικοί, που συνδέουν λέξεις, φράσεις και προτάσεις οι οποίες είναι ισότιμες συντακτικά. Στους παρατακτικούς ανήκουν οι συμπλεκτικοί, οι διαχωριστικοί, οι αντιθετικοί, οι συμπερασματικοί και ο επεξηγηματικός.

β) Οι υποτακτικοί, που συνδέουν τις δευτερεύουσες προτάσεις με τις κύριες. Στους υποτακτικούς ανήκουν οι ειδικοί, οι χρονικοί, οι αιτιολογικοί, οι υποθετικοί, οι τελικοί, οι αποτελεσματικοί, οι εναντιωματικοί / παραχωρητικοί, οι ενδοιαστικοί (ή διστακτικοί), ο συγκριτικός και ο βουλητικός.

Μορφολογία

ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΔΕΣΜΩΝ

Είδη	Σύνδεσμοι
Α. Παρατακτικοί Σύνδεσμοι
1. Συμπλεκτικοί	**και/κι, ούτε, μήτε (και ουδέ, μηδέ σε παλαιότερα κείμενα)**
2. Διαχωριστικοί	*ή, είτε*
3. Αντιθετικοί	αν και, αλλά, μα, παρά, όμως, *ωστόσο, ενώ, μολονότι, μόνο (που)*
4. Συμπερασματικοί	*λοιπόν, ώστε, άρα, επομένως, οπότε*
5. Επεξηγηματικός	*δηλαδή*
Β. Υποτακτικοί Σύνδεσμοι
6. Ειδικοί	*πως, που, ότι*
7. Χρονικοί	**όταν, ενώ, καθώς, αφού, αφότου, πριν (πριν να), μόλις, προτού, ώσπου, ωσότου**
8. Αιτιολογικοί	γιατί, επειδή, αφού, τι (ποιητικό)
9. Υποθετικοί	*αν/εάν, άμα*
10. Τελικοί	*να, για να*
11. Αποτελεσματικοί	*ώστε (να), που*
12. Εναντιωματικοί / παραχωρητικοί	*αν και, ενώ, μολονότι*
13. Ενδοιαστικοί (ή διστακτικοί)	*μη(ν), μήπως*
14. Συγκριτικός	*παρά*
15. Βουλητικός	να

ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ :

Ο σύνδεσμος και πριν από φωνήεν στον γραπτό λόγο, αλλά και στον προφορικό, μετατρέπεται σε κι, π.χ. Πήγε κι αυτός στη συναυλία.
Οι ειδικοί σύνδεσμοι πως και που, καθώς και ο συμπερασματικός που, δεν τονίζονται, ενώ τα ερωτηματικά επιρρήματα πώς και πού τονίζονται, π.χ. Ξέρω πως τώρα διαβάζει. Πώς να είναι άραγε; Μου είπε που πήρες μέρος στους αγώνες. Δεν ξέρω πού να πάω.
Ο ειδικός σύνδεσμος ότι γράφεται χωρίς υποδιαστολή, ενώ η αναφορική αντωνυμία ό,τι γράφεται με υποδιαστολή, π.χ. Υποστηρίζει ότι δεν ήταν εκεί. Θα κάνει ό,τι του πεις.